Ортағасырлық Сарайшық – Қазақ елінің астанасы
"Сарайшық" мемлекеттік тарихи-мәдени музей-қорығы" РМҚК

Қаражылтырақ кесе (кішігірім қыш ыдыс)

Табылған орны: Атырау облысы, Сарайшық қалашығы.

Хронологиясы: XIV ғасыр

Материалы мен түсі: Сапалы қыш балшық. Ыдыстың түсі — біртекті күңгірт сұр, қара-көкшіл.

Формасы: Жарты шар пішінді, ернеуі ішке қарай сәл қайырылған, түбі жазық әрі тік шығарылған аласа табанды (қондырмалы) болып келеді.

Технологиясы: Қыш дөңгелекте қалыпталған. Ыдыстың бетіне тән қара жылтыр түс тотықсыздандыра күйдіру әдісімен алынған. Ол үшін күйдіру процесінің соңында пешке оттегі жібермей, түтінмен ыстаған. Сонымен қатар, күйдірілгенге дейін ыдыс беті арнайы құралмен жылтыратылып, тығыз қорғаныс қабаты жасалған.

Сақталу күйі: Қанағаттанарлық. Ыдыс сынықтардан қайта құрастырылған (реставрацияланған), желімделген іздері мен бетінде ұсақ сызаттар мен қажалулар көрінеді.

Қаражылтырақ қыш ыдыстар Алтын Орда қалаларында, соның ішінде Сарайшықта өте танымал болған. Бұл ыдыстар күнделікті ас ішуге және сұйықтық құюға арналған. Мұндай сапалы бұйымдар жергілікті қыш шеберханаларының жоғары өндірістік деңгейін және қала тұрғындарының талғамы мен тұрмыстық мәдениетін көрсетеді.

Кесенің ішкі беті біртекті күңгірт қара-сұр түсті. Ыдыстың іші де сырты сияқты мұқият жылтырату (лощение) әдісімен өңделген. Күйдіру кезіндегі ыстау процесінің арқасында ішкі қабырғалары су өткізбейтін тығыз әрі тегіс қасиетке ие болған.

Ыдыстың ішкі түбінде және қабырғаларында оны құрастыру (реставрациялау) кезіндегі желімделген сызат сызықтары анық көрінеді. Сонымен қатар, ұзақ уақыт пайдаланудан және топырақ астында жатудан пайда болған ұсақ қырылулар, қажалулар мен ақшыл дақтар (тұз немесе әк шөгінділері) бар. Ернеуінде шағын мүжілген тұстары байқалады.

 

Жұмыс кестесі

Дүйсенбі/Жексенбі: 09:00-18:30

Түскі үзіліссіз/демалыссыз

Назар аударыңыз:

Сенбі, жексенбі және мереке күндері экскурсиялар

“Сарайшық” сапар орталығынан басталады.

Кері байланыс

Тел/факс: +7 702 059 7858

E-mail: museumsaraishik@mail.ru

Сенім телефоны:

8 (7172) 25-23-97

+7 700 525 23 97