Ортағасырлық Сарайшық – Қазақ елінің астанасы
"Сарайшық" мемлекеттік тарихи-мәдени музей-қорығы" РМҚК

Тас декор элементі / Сәулеттік декор

Табылған орны: Ортағасырлық Сарайшық қалашығында жүргізілген археологиялық қазба жұмыстары.

Хронологиясы: ХІІІ–ХІV ғғ. (Жошы Ұлысы / Алтын Орданың гүлденген кезеңі).

Материалы: Жәдігер өңдеуге ыңғайлы, жұмсақ әрі тығыз тас тұқымынан (болжам бойынша талькохлорит, алевролит немесе ұсақ түйіршікті әктас) қолмен қашап жасалған.

Пішіні мен ою-өрнегі: Бұйым дөңгелек, күмбез тәрізді (жартылай сфералық) пішінге ие. Декордың орталық бөлігін рельефті розетка алып жатыр — дәл ортадағы айқын жартылай сфералық бүртіктің (төбешіктің) айналасына концентрикалық шеңберлер қашалған. Мұндай геометриялық («көзді») өңдеу арнайы айналмалы кескіш құралдардың көмегімен орындалған.

Сақталу деңгейі: Тастың бетінде патинаның, топырақ қабаттарының іздері (оюдың терең жерлеріндегі қызғылт-сарғыш дақтар) және Жайық өзені атырауының ерекше топырақ құрамында ұзақ жатуынан пайда болған жасыл-көкшіл түсті табиғи өңез бар.

Өлшемдері: Фотосуреттегі масштабты сызғыш бойынша бұйымның диаметрі шамамен 5,5–6,0 см құрайды.

Бұл нысан сәндік бұйым — тас навершие (төбешік) (жиһаз фурнитурасының немесе қобдишаның элементі), зәулім ғимараттар интерьерінің сәулеттік декоры немесе монументалды тас түйме-навершие болуы мүмкін. Тасты айналдыра қашау өнерінің жоғары сапасы Алтын Орда кезеңіндегі Сарайшық қолөнершілерінің шеберлігін көрсетеді.

 

Жұмыс кестесі

Дүйсенбі/Жексенбі: 09:00-18:30

Түскі үзіліссіз/демалыссыз

Назар аударыңыз:

Сенбі, жексенбі және мереке күндері экскурсиялар

“Сарайшық” сапар орталығынан басталады.

Кері байланыс

Тел/факс: +7 702 059 7858

E-mail: museumsaraishik@mail.ru

Сенім телефоны:

8 (7172) 25-23-97

+7 700 525 23 97