Табылған орны: Атырау облысы, Махамбет ауданы, ортағасырлық Сарайшық қалашығы.
Хронологиясы: XIV ғасыр (Алтын Орда дәуірі).
Материалы мен пішіні: Қола (мыс пен қалайы немесе басқа металдар қорытпасы). Пішіні — дөңгелек диск тәрізді. Жиегінде шағын қорғаныс ернеуі (бортик) бар.
Сақталу күйі: Қанағаттанарлық. Жәдігердің бетін қатты коррозия (тотығу) басқан. Металдың бетінде қолаға тән жасыл түсті патина (малахит қыртысы) және темір тотығының қоңыр-жирен дақтары айқын көрінеді. Коррозия салдарынан айнаның артқы бетіндегі рельефті суреттер немесе орталық құлақшасы (тесігі бар тұтқасы) уақыт өте келе мүжіліп, тегістеліп кеткен немесе бүлінген. Айнаның келесі беті (шағылысатын жағы) кезінде мұқият тегістеліп, жылтыратылған.
Ортағасырлық қалаларда мұндай айналар тек тұрмыстық-косметикалық мақсатта ғана емес, сонымен қатар иесінің әлеуметтік мәртебесін көрсететін сәндік бұйым ретінде қолданылған. Көшпелілер мен қала тұрғындарының нанымында қола айналар тіл-көзден, жын-шайтаннан қорғайтын бойтұмар (амулет) ретінде де қабылданған. Сарайшықтан бұндай айналардың табылуы Алтын Орда кезеңіндегі сауда байланыстарын (әсіресе Қытаймен, Иранмен немесе Еділ бойы шеберханаларымен) және жергілікті металлургия мен қолөнердің даму деңгейін көрсетеді.









